موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش 2588-6967 8 92 2026 02 10 تحلیل رابطه بین آموزش‌های مدرن و شکل‌گیری تعارض هویت در دانشجویان علوم تربیتی 64 81 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA عبدالله گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران سوسن گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران 2025 10 13 دانشجویان علوم تربیتی به‌عنوان کنشگران آینده نظام آموزشی، در موقعیتی قرار دارند که از یک‌سو با مفاهیم، نظریه‌ها و رویکردهای نوین آموزشی در دانشگاه آشنا می‌شوند و از سوی دیگر، در بستر اجتماعی، فرهنگی و نهادی خاصی زندگی می‌کنند که ممکن است همچنان بر ارزش‌ها، الگوها و انتظارات سنتی‌تر استوار باشد. این وضعیت دوگانه، به‌ویژه در دوره دانشجویی که مرحله مهمی در شکل‌گیری هویت شخصی و حرفه‌ای است، می‌تواند زمینه‌ساز نوعی تعارض هویت شود. آموزش‌های مدرن در علوم تربیتی، با تأکید بر یادگیری فعال، تفکر انتقادی، سازنده‌گرایی، استقلال یادگیرنده، فناوری آموزشی، آموزش مبتنی بر شایستگی و نقش تسهیل‌گرانه معلم، تلقی‌های سنتی از آموزش، معلم، دانش‌آموز، اقتدار و یادگیری را به چالش می‌کشند. در مقابل، بسیاری از تجربه‌های پیشین دانشجویان، انتظارات خانواده، ساختار مدرسه و حتی برخی از رویه‌های آموزش عالی، هنوز بر الگوهای انتقالی، حافظه‌محور، سلسله‌مراتبی و اقتدارمحور مبتنی‌اند. هدف مقاله حاضر، تحلیل رابطه میان آموزش‌های مدرن و شکل‌گیری تعارض هویت در دانشجویان علوم تربیتی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور منابع کتابخانه‌ای، به بررسی مفاهیم هویت، هویت حرفه‌ای، تعارض هویت، آموزش مدرن و سازوکارهای اثرگذاری آن‌ها بر دانشجویان علوم تربیتی می‌پردازد. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که تعارض هویت در این دانشجویان از مسیرهایی چون شکاف میان نظریه و عمل، ناهمخوانی میان ارزش‌های دانشگاهی و فرهنگی، ابهام در نقش معلمی، دوگانگی میان آموزش مدرن و ساختار سنتی مدرسه، و فشارهای خانوادگی و اجتماعی شکل می‌گیرد. همچنین عواملی مانند کیفیت برنامه درسی، نقش استادان، تجربه کارورزی، حمایت روانی ـ اجتماعی، میزان خودآگاهی دانشجو و امکان گفت‌وگوی انتقادی می‌توانند این تعارض را تشدید یا تعدیل کنند. مقاله در پایان پیشنهاد می‌کند که دانشگاه‌ها با بازنگری در برنامه‌های درسی، بومی‌سازی رویکردهای نوین، تقویت کارورزی‌های تأملی، توسعه گفت‌وگوهای هویتی و ارائه حمایت‌های مشاوره‌ای، زمینه شکل‌گیری هویتی حرفه‌ای، منسجم و سازگار را در دانشجویان علوم تربیتی فراهم آورند. /downloadfilepdf/16236